Jeśli banknoty trzeba przede wszystkim policzyć, zsumować i sprawdzić ich autentyczność, wystarczy liczarka. Sorter jest potrzebny wtedy, gdy partię banknotów trzeba regularnie rozdzielać na kilka grup naraz – na przykład na banknoty obiegowe i nieobiegowe – i dotyczy to dużych ilości gotówki. Pomiędzy tymi dwoma biegunami są liczarki z funkcją sortowania, które odkładają odrzuty do osobnej kieszeni.
Poniżej wyjaśniamy, czym te urządzenia różnią się w praktyce i jak na tej podstawie dobrać sprzęt do stanowiska kasowego, kantoru, oddziału banku albo sortowni.
Czym liczarka różni się od sortera
Każde urządzenie do obsługi banknotów ma podajnik, z którego pobiera banknoty, i co najmniej jedną kieszeń, do której je odkłada. Najprostszy sposób, żeby odróżnić liczarkę od sortera, to policzyć kieszenie odbiorcze. To od nich zależy, na ile grup urządzenie rozdzieli partię, zanim operator będzie musiał cokolwiek przełożyć ręcznie.
W ofercie SixTech są trzy typy urządzeń Giesecke+Devrient:
- Liczarka – jedna kieszeń odbiorcza. Tak zbudowana jest liczarka ProNote 330: liczy banknoty, określa ich wartość i weryfikuje autentyczność, a przeliczona partia trafia do jednej kieszeni.
- Liczarka z funkcją sortowania – dwie kieszenie odbiorcze: jedna na przeliczone banknoty, druga na odrzuty. W ten sposób pracują ProNote 1.5F i BPS C1.
- Sorter wielokieszeniowy – dwie, trzy lub cztery kieszenie robocze oraz osobna kieszeń na odrzuty. Takim urządzeniem jest sorter BPS C2.
Różnica nie polega więc na tym, czy urządzenie w ogóle „umie sortować”. Liczarka z funkcją sortowania też sortuje, ale wynik jednego przebiegu trafia do dwóch kieszeni: banknoty przyjęte i odrzucone. Sorter wielokieszeniowy odkłada kilka grup do osobnych kieszeni roboczych, a odrzuty – do jeszcze jednej.
Kiedy wystarczy liczarka
Liczarka z jedną kieszenią odbiorczą to naturalny wybór wszędzie tam, gdzie gotówkę się liczy i rozlicza, a nie przygotowuje do dalszego obiegu w podziale na kategorie. Typowe sytuacje to:
- rozliczenie utargu w sklepie lub punkcie usługowym,
- przyjmowanie i wypłacanie gotówki przy stanowisku kasowym w oddziale banku,
- liczenie walut w kantorze, gdzie przy każdej transakcji liczą się szybkość i kontrola autentyczności.
ProNote 330 liczy do 1500 banknotów na minutę, obsługuje do 30 walut i sprawdza autentyczność czujnikami IR, CIS, UV i MG. Podajnik mieści do 300 banknotów, a kieszeń odbiorcza do 200 (w zależności od jakości banknotów). Przy wymiarach 255x263x268 mm i wadze około 6,5 kg urządzenie zmieści się na ladzie albo na biurku. Sprawdza się szczególnie w oddziałach banków, kantorach, sklepach i firmach ze zwiększonym obrotem gotówki.
Granica możliwości liczarki pojawia się wtedy, gdy operator zaczyna robić ręcznie to, czego nie robi urządzenie: wyjmuje z przeliczonego stosu banknoty podejrzane lub zniszczone, przekłada nominały na osobne kupki albo przepuszcza tę samą paczkę kilka razy, żeby rozdzielić ją na grupy. To sygnał, że potrzebna jest kolejna kieszeń.
Liczarka z funkcją sortowania – krok pośredni
Druga kieszeń zmienia sposób pracy. Banknoty, których urządzenie nie przyjęło, trafiają do kieszeni na odrzuty, a przeliczona partia zostaje w kieszeni głównej. Operator nie musi szukać odrzuconego banknotu w przeliczonym stosie, bo odrzuty leżą osobno.
- ProNote 1.5F to przenośna liczarka do pracy w strefie kasowej obsługi klienta. Liczy i sortuje do 1200 banknotów na minutę, rozpoznaje do 100 walut i ma program FIT do sortowania jakościowego, czyli oddzielania banknotów obiegowych od zniszczonych. Podajnik przyjmuje do 900 banknotów.
- BPS C1 to kompaktowe urządzenie (350x333x350 mm), które można ustawić zarówno na stanowisku kasjerskim, jak i w sortowni gotówki. Liczy do 1300 banknotów na minutę, w trybie sortowania do 1050, i obsługuje do 10 walut.
To dobre rozwiązanie dla oddziału banku, ruchliwego kantoru albo punktu, w którym gotówka jest nie tylko liczona, ale też wstępnie przygotowywana do dalszego obiegu.
Kiedy potrzebny jest sorter
Sorter wielokieszeniowy ma sens tam, gdzie przetwarzanie gotówki jest osobnym procesem, a nie dodatkiem do obsługi klienta: na zapleczu oddziału, w skarbcu, w sortowni. O wyborze decydują zwykle trzy rzeczy:
- Liczba grup w jednym przebiegu. Kilka kieszeni roboczych pozwala rozdzielić partię na więcej kategorii naraz, zamiast przepuszczać ją przez urządzenie kilka razy.
- Wolumen. Gdy przez ręce operatora przechodzą codziennie duże ilości gotówki, każdy dodatkowy przebieg i każde ręczne przełożenie stosu kosztują czas.
- Ergonomia wielogodzinnej pracy. Przy długim sortowaniu liczy się to, jak operator ładuje banknoty i jak łatwo dostać się do wnętrza urządzenia.
BPS C2 odpowiada na te potrzeby samą konstrukcją. Podajnik umieszczono na dole, więc pracownik nie musi podnosić ręki, żeby załadować banknoty. Sorter można ustawić bezpośrednio przy ścianie, bo dostęp do modułów jest tylko z przodu i z boku. Rodzina BPS C2 ma dwie, trzy lub cztery kieszenie robocze oraz kieszeń na odrzuty, a przy pełnej weryfikacji autentyczności i sortowaniu jakościowym rozdziela banknoty na obiegowe i nieobiegowe. Czterokieszeniowy wariant BPS C2-4 pracuje z prędkością 1050 banknotów na minutę, a jego podajnik mieści do 900 banknotów. To urządzenie przeznaczone do zaplecza lub sortowni, czyli tam, gdzie trzeba przeliczyć duże ilości gotówki.
Więcej o tej grupie urządzeń piszemy na stronie sortery do banknotów, a o tym, jak wygląda praca całego działu przetwarzania gotówki – w artykule Jak działa sortownia pieniędzy?
Sześć pytań, które porządkują wybór
Zanim porównasz konkretne modele, odpowiedz na kilka pytań o to, jak w Twojej firmie wygląda praca z gotówką:
- Ile banknotów przechodzi przez urządzenie w ciągu dnia i w jak dużych partiach? W naszej ofercie pojemność podajnika wynosi od 300 banknotów (ProNote 330) do 900 (ProNote 1.5F i BPS C2-4).
- Czy odrzuty mają trafiać do osobnej kieszeni? Jeśli tak, potrzebujesz co najmniej dwóch kieszeni odbiorczych.
- Na ile grup trzeba rozdzielać partię za jednym razem? Dwie grupy – przyjęte i odrzucone – obsłuży liczarka z funkcją sortowania. Więcej grup naraz oznacza sorter wielokieszeniowy.
- Czy banknoty trzeba oddzielać według ich stanu? Sortowanie jakościowe, czyli oddzielanie banknotów obiegowych od zniszczonych, oferują ProNote 1.5F, BPS C1 i BPS C2. ProNote 330 nie sortuje jakościowo. Jeśli przetwarzasz gotówkę dla banku, sprawdź też, co o sortowaniu jakościowym mówi Zarządzenie nr 19/2016 Prezesa NBP.
- Gdzie stanie urządzenie? Przy ladzie i na stanowisku kasowym najważniejsze są wymiary, na zapleczu i w sortowni – wydajność i wygoda wielogodzinnej obsługi.
- Ile walut obsługujesz? W naszej ofercie jest to od 10 walut (BPS C1) do 100 walut (ProNote 1.5F).
Podsumowanie
Liczarka wystarczy, gdy gotówkę trzeba szybko policzyć, zsumować i sprawdzić. Liczarka z funkcją sortowania przydaje się, gdy odrzuty mają trafiać osobno albo gdy banknoty trzeba oddzielać według stanu już przy stanowisku kasowym. Sorter wielokieszeniowy jest właściwym wyborem dla zaplecza i sortowni, gdzie duże partie trzeba w jednym przebiegu rozdzielić na kilka grup.
Wszystkie cztery urządzenia z oferty SixTech zestawiliśmy obok siebie w porównaniu liczarek i sorterów: typ, prędkość, kieszenie, waluty, czujniki i zgodność z zarządzeniem NBP 19/2016. Pełną ofertę znajdziesz na stronie liczarki do banknotów. Jeśli nadal nie wiesz, które urządzenie pasuje do Twojej firmy, wyślij nam zapytanie – pomożemy dobrać model do wolumenu gotówki i sposobu pracy.