Liczarka do banknotów nie policzy monet: przeciąga przez czujniki płaskie, papierowe lub polimerowe banknoty, a monety wymagają zupełnie innego mechanizmu. Bilon liczy się ręcznie, rulonami albo osobnym urządzeniem do monet. Dla większości sklepów to banknoty stanowią główną wartość utargu, dlatego to od liczarki banknotów zwykle zaczyna się automatyzację kasy.
Poniżej wyjaśniamy, czym różnią się oba rodzaje urządzeń, jak według przepisów NBP pakuje się bilon i kiedy firmie wystarczy sama liczarka do banknotów.
Czy liczarka do banknotów policzy monety?
Nie. Liczarka do banknotów pobiera z podajnika pojedyncze banknoty, przeprowadza je przez tor z czujnikami i odkłada do kieszeni odbiorczej. Każdy element tej drogi jest zaprojektowany pod cienki, płaski arkusz o określonym formacie. Moneta nie przejdzie przez taki mechanizm, a próba włożenia jej do podajnika może go uszkodzić.
Dobrze to widać w parametrach urządzeń. Wszystkie liczarki i sortery Giesecke+Devrient, które dostarcza SixTech, mają prędkość podawaną w BN/min, czyli w banknotach na minutę. Na przykład ProNote 330 to urządzenie typu Liczarka, które sprawdza autentyczność każdego banknotu czujnikami IR, CIS, UV, MG. Żaden z tych czujników nie służy do monet.
Monety liczy się osobnymi urządzeniami, zbudowanymi wokół kształtu, średnicy i wagi monet, a nie formatu banknotu. To odrębna kategoria sprzętu, której SixTech nie dostarcza – specjalizujemy się w urządzeniach do banknotów. Jak działa liczarka banknotów od środka, opisujemy w artykule jak działają liczarki banknotów.
Jak banki przyjmują bilon, a jak banknoty?
Banknoty i monety trafiają do banku różnymi drogami.
- Banknoty można wpłacić w okienku, przez firmę konwojującą albo we wpłatomacie. Ile banknotów przyjmie wpłatomat i jak przygotować utarg, wyjaśniamy w artykule ile banknotów można wpłacić do wpłatomatu.
- Monety wpłatomat zwykle odrzuca. Erste Bank Polska pisze wprost, że jego „urządzenie nie przyjmuje obcej waluty i monet”. Bilon wpłaca się więc w oddziale lub przez firmę konwojującą, na zasadach i według cennika konkretnego banku.
Różnica wynika też z wartości. Paczka stu banknotów 100 zł to 10 000 zł, a rulon pięćdziesięciu monet 1 zł – 50 zł. Dlatego przy wpłatach to dokładność liczenia banknotów ma największy wpływ na rozliczenie dnia.
Ile monet jest w rulonie?
Zasady pakowania monet w bankach określa Zarządzenie nr 19/2016 Prezesa NBP (cytujemy tekst jednolity ogłoszony w Dz. Urz. NBP z 2024 r. poz. 7). Zgodnie z nim:
- rulon to 50 monet waluty polskiej tej samej wartości nominalnej i tej samej średnicy, zapakowanych w papier rulonowy,
- saszetka to 100 monet o tej samej wartości nominalnej albo 50 monet o wartości nominalnej 2 złote ze stopu Nordic Gold, zapakowanych w woreczek z przezroczystej folii,
- pakiet to 10 rulonów monet tej samej wartości nominalnej i średnicy, zapakowanych w przezroczystą folię.
Dla porównania paczka banknotów to według tego samego zarządzenia 100 banknotów tej samej wartości nominalnej. Jak opisuje się opaskę na takiej paczce i co oznaczają dopisane na niej litery, wyjaśniamy w tekście o tym, jak pakować banknoty.
Rulon pięćdziesięciu monet łatwo sprawdzić ręcznie lub na wadze. Sto banknotów trzeba nie tylko policzyć, ale też sprawdzić pod kątem autentyczności i nominałów – i tu właśnie liczarka oszczędza najwięcej czasu.
Kiedy sklepowi wystarczy liczarka do banknotów?
W typowym sklepie czy punkcie usługowym bilon służy głównie do wydawania reszty, a utarg odprowadzany do banku składa się przede wszystkim z banknotów. Liczarka do banknotów wystarczy, gdy:
- większość wartości utargu stanowią banknoty, a monety zostają w kasie jako zapas na resztę,
- zależy Ci na wykrywaniu fałszywych banknotów, bo to one stanowią realne ryzyko strat,
- chcesz szybko przeliczyć utarg i porównać go z raportem kasowym przed wpłatą,
- przeliczasz gotówkę kilka razy dziennie, na przykład przy zmianie kasjera.
Niezależnie od urządzenia liczy się też porządek pracy: banknoty ułożone według nominałów, bez gumek i spinaczy, przelicza się szybciej i z mniejszą liczbą odrzutów. Praktyczne wskazówki zebraliśmy w poradniku jak przygotować gotówkę do liczenia.
Osobne urządzenie do monet ma sens dopiero wtedy, gdy bilonu jest naprawdę dużo – na przykład w automatach vendingowych, myjniach czy parkingach. Wtedy warto rozważyć oba urządzenia, ale nawet w takich miejscach banknoty zwykle wymagają dokładniejszej kontroli.
Jeśli przeliczasz niewielkie kwoty, sprawdź, kiedy wystarczy kompaktowe urządzenie – piszemy o tym w artykule mała liczarka do banknotów – kiedy wystarczy. Urządzenia dobrane do handlu zebraliśmy na stronie liczarki do sklepu.
Najczęściej zadawane pytania
Czy istnieje liczarka, która liczy jednocześnie monety i banknoty?
Banknoty i monety liczy się innymi mechanizmami, dlatego w praktyce stosuje się do nich osobne urządzenia. Liczarki i sortery Giesecke+Devrient, które dostarcza SixTech, liczą banknoty.
Ile monet jest w rulonie według NBP?
Według Zarządzenia nr 19/2016 Prezesa NBP rulon to 50 monet waluty polskiej tej samej wartości nominalnej i średnicy.
Czy wpłatomat przyjmie bilon?
Zwykle nie. Erste Bank Polska podaje, że jego wpłatomat nie przyjmuje obcej waluty ani monet. Bilon wpłaca się w oddziale lub przez firmę konwojującą.
Co jest ważniejsze w sklepie: liczarka do monet czy do banknotów?
W większości sklepów liczarka do banknotów, bo to banknoty stanowią główną wartość utargu i wśród nich trafiają się fałszerstwa.
Czy liczarka do banknotów sprawdzi autentyczność?
Tak, jeśli ma odpowiednie czujniki. ProNote 330 sprawdza każdy banknot czujnikami IR, CIS, UV, MG i podaje wartość przeliczonej partii.
Od czego zacząć wybór liczarki do kasy sklepu?
Zasady pakowania monet i banknotów cytujemy według tekstu jednolitego Zarządzenia nr 19/2016 Prezesa NBP z 2024 r., a informację o wpłatomatach – według Erste Bank Polska (stan na 3 listopada 2026 r.). Pełną ofertę liczarek i sorterów Giesecke+Devrient znajdziesz na stronie liczarki do banknotów.
Jeśli nie wiesz, jakie urządzenie wybrać do swojej kasy, napisz, ile gotówki przeliczasz dziennie i w jakich nominałach – zapytaj o dobór liczarki, a zaproponujemy rozwiązanie dla Twojego sklepu.