Na polskich banknotach obiegowych 10, 20, 50, 100 i 200 zł widnieją portrety władców Polski z serii „Władcy polscy”: księcia Mieszka I (10 zł), króla Bolesława I Chrobrego (20 zł), króla Kazimierza III Wielkiego (50 zł), króla Władysława II Jagiełły (100 zł) i króla Zygmunta I Starego (200 zł). Każdy z tych nominałów krąży dziś w kilku wersjach – sprzed modernizacji, zmodernizowanej, z warstwą ochronną i z nowszych emisji – a wszystkie są prawnym środkiem płatniczym (stan na 21 października 2026 r.).
Poniżej, nominał po nominale, zbieramy to, co publikuje Narodowy Bank Polski: wizerunek na stronie przedniej i odwrotnej, wymiary, kolory i daty kolejnych wersji. Przy każdym banknocie podajemy dwa charakterystyczne zabezpieczenia, a pełną listę cech do sprawdzenia w kasie znajdziesz w artykule jak rozpoznać fałszywy banknot 200, 100, 50 i 20 zł.
Seria „Władcy polscy” – od 1995 r. do dziś
Strona NBP „Banknoty obiegowe” (stan na 21 października 2026 r.) podaje, że 1 stycznia 1995 r. wprowadzono do obiegu „pierwsze banknoty z serii „Władcy polscy” o nominałach 10, 20 i 50 złotych”, a 1 czerwca 1995 r. „kolejne dwa banknoty, o nominałach 100 i 200 złotych”.
Kolejne wersje według tej samej strony NBP:
- 7 kwietnia 2014 r. – banknoty 10, 20, 50 i 100 zł ze zmodernizowanymi zabezpieczeniami, a 12 lutego 2016 r. – zmodernizowany banknot 200 zł,
- od 2017 r. – banknoty pokryte warstwą ochronną podnoszącą trwałość w obiegu: 20 zł od 20 stycznia 2017 r., 10 zł od 27 lutego 2017 r., 50 zł od 16 lipca 2018 r. i 100 zł od 31 maja 2019 r.,
- kolejne emisje: 200 zł od 3 stycznia 2022 r., 10 zł od 15 maja 2025 r., 20 zł od 19 września 2025 r. i 200 zł od 15 lipca 2026 r.
NBP zamyka tę listę zdaniem: „Wszystkie banknoty wprowadzone do obiegu od 1 stycznia 1995 r. pozostają prawnym środkiem płatniczym i funkcjonują w obiegu równolegle”. Wymiary podane niżej są według NBP takie same w wersji zmodernizowanej i sprzed modernizacji.
Banknot 10 zł – Mieszko I
Według NBP banknot 10 zł „zdobi portret księcia Mieszka I”. Z lewej strony portretu są dwie rozety inspirowane wzorem z posadzki katedry gnieźnieńskiej, z prawej – roślinny motyw z romańskich naczyń liturgicznych. Na stronie odwrotnej umieszczono srebrny denar, a po obu jego stronach stylizowane kolumny romańskie z opactwa benedyktynów w Tyńcu.
- wymiary: 120 x 60 mm,
- kolory zasadnicze (w opisie wersji sprzed modernizacji): ciemnobrązowy i zielony,
- charakterystyczne zabezpieczenia wersji zmodernizowanej: znak wodny z wizerunkiem władcy i cyfrowym oznaczeniem „10” oraz pas opalizujący w kolorze turkusowym na stronie odwrotnej.
Banknot 20 zł – Bolesław I Chrobry
Na banknocie 20 zł NBP umieścił portret króla Bolesława I Chrobrego. Z lewej strony portretu jest portal romański, z prawej – korona młodego dębu z Drzwi Gnieźnieńskich. Stronę odwrotną zdobi srebrny denar Bolesława I Chrobrego z sylwetką ptaka i napisem PRINCES POLONIE, a obok rotunda św. Mikołaja w Cieszynie i lew na wici roślinnej z obramowania Drzwi Gnieźnieńskich.
- wymiary: 126 x 63 mm,
- kolory zasadnicze (w opisie wersji sprzed modernizacji): fioletowy i różowy,
- charakterystyczne zabezpieczenia wersji zmodernizowanej: znak wodny z cyfrowym oznaczeniem „20” oraz pas opalizujący w kolorze liliowym.
Banknot 50 zł – Kazimierz III Wielki
Banknot 50 zł według NBP „zdobi portret króla Kazimierza III Wielkiego”. Z prawej strony portretu jest ukoronowana litera „K” z monogramu królewskiego z drzwi katedry na Wawelu. Na stronie odwrotnej znajduje się Orzeł Biały z pieczęci króla, poniżej berło i jabłko, a w tle panorama Krakowa i Kazimierza z drzeworytu Hartmanna Schedla.
- wymiary: 132 x 66 mm,
- kolory zasadnicze (w opisie wersji sprzed modernizacji): granatowy, niebieski i jasnozielony,
- charakterystyczne zabezpieczenia wersji zmodernizowanej: litera „K” płynnie zmieniająca kolor z zielonego na niebieski oraz korona w owalu, której pełny obraz tworzy się pod światło.
Banknot 100 zł – Władysław II Jagiełło
Na banknocie 100 zł umieszczono portret króla Władysława II Jagiełły, a po obu jego stronach stylizowane elementy ornamentyki gotyckiej. Stronę odwrotną zdobi Orzeł Biały na tarczy herbowej z nagrobka króla, a pod tarczą hełm, płaszcz krzyżacki i dwa miecze nawiązujące do bitwy pod Grunwaldem w 1410 r. Z lewej strony tarczy widać zarys zamku krzyżackiego w Malborku.
- wymiary: 138 x 69 mm,
- kolory zasadnicze (w opisie wersji sprzed modernizacji): na stronie przedniej zielony, oliwkowy, jasnofioletowy i niebieski, na stronie odwrotnej ciemnozielony, oliwkowy, brązowy i pomarańczowy,
- charakterystyczne zabezpieczenia wersji zmodernizowanej: rozeta płynnie zmieniająca kolor ze złotego na zielony oraz znak wodny z cyfrowym oznaczeniem nominału.
Banknot 200 zł – Zygmunt I Stary
Na banknocie 200 zł NBP umieścił portret króla Zygmunta I Starego. Na stronie odwrotnej jest orzeł przepleciony literą „S” w sześcioboku z Kaplicy Zygmuntowskiej katedry na Wawelu, a w tle fragment dziedzińca arkadowego zamku na Wawelu.
- wymiary: 144 x 72 mm,
- kolory zasadnicze (w opisie wersji sprzed modernizacji): na stronie przedniej brązowy w kilku odcieniach, jasnożółty i oliwkowy, na stronie odwrotnej brązowy w kilku odcieniach i oliwkowy,
- charakterystyczne zabezpieczenia wersji zmodernizowanej: tarcza płynnie zmieniająca kolor ze złotego na zielony oraz znak wodny z cyfrowym oznaczeniem nominału.
Banknot 200 zł ma też najnowszą emisję wśród nominałów obiegowych: według NBP kolejny banknot 200 zł wszedł do obiegu 15 lipca 2026 r.
Banknot 500 zł – szósty nominał obiegowy
Szósty nominał obiegowy, 500 zł z portretem króla Jana III Sobieskiego, jest w obiegu od 10 lutego 2017 r. Jego wizerunek, wymiary i zabezpieczenia opisujemy osobno w artykule banknot 500 zł – kto jest na banknocie i czy jest wycofywany.
Różne wersje tego samego nominału w obiegu – co to oznacza dla kasy
W jednej partii gotówki mogą się znaleźć różne wersje tego samego nominału: banknot sprzed modernizacji z napisem „WARSZAWA 25 MARCA 1994 r.”, zmodernizowany, z warstwą ochronną i z najnowszej emisji. Każda z nich jest prawnym środkiem płatniczym, a różnią się wyglądem i zabezpieczeniami. Dlaczego data wydrukowana na banknocie nie jest datą ważności, wyjaśniamy w artykule ważność banknotów – które są w obiegu.
Przy każdej nowej emisji warto potwierdzić u dostawcy urządzenia, że nowy wzór jest obsługiwany przez liczarkę. Liczarka z detekcją sprawdza każdy banknot w trakcie liczenia, kilkoma metodami naraz. Wszystkie urządzenia Giesecke+Devrient w ofercie SixTech weryfikują autentyczność czujnikami IR, CIS, UV i MG.
W oddziale bankowym, gdzie dochodzi obsługa wpłat i przygotowanie gotówki do dalszego obiegu, punktem wyjścia jest strona liczarki dla banków. Całą ofertę urządzeń Giesecke+Devrient zebraliśmy na stronie liczarki do banknotów.
Najczęściej zadawane pytania
Ile jest nominałów polskich banknotów?
Sześć. NBP emituje banknoty obiegowe o nominałach 10, 20, 50, 100, 200 i 500 złotych (stan na 21 października 2026 r.). Pięć z nich, od 10 do 200 zł, należy do serii „Władcy polscy” wprowadzonej w 1995 r.
Kto jest na banknocie 100 zł, a kto na 200 zł?
Na banknocie 100 zł jest portret króla Władysława II Jagiełły, a na banknocie 200 zł – portret króla Zygmunta I Starego. Na 10 zł jest książę Mieszko I, na 20 zł król Bolesław I Chrobry, a na 50 zł król Kazimierz III Wielki.
Czym zabezpieczenia polskich banknotów różnią się od euro i dolarów?
Porównanie zabezpieczeń złotego, euro i dolara zebraliśmy w artykule co odróżnia polskie banknoty od dolarów i euro.
Co zrobić z uszkodzonym banknotem?
Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o Narodowym Banku Polskim znaki pieniężne, które wskutek zużycia lub uszkodzenia nie odpowiadają warunkom ustalonym przez Prezesa NBP, podlegają wymianie. Gdzie i na jakich zasadach można je wymienić, opisujemy w artykule gdzie wymienić uszkodzone banknoty.
Jeśli chcesz dobrać liczarkę do pracy z różnymi wersjami banknotów – w sklepie, kantorze albo oddziale banku – skontaktuj się z nami. Przygotujemy propozycję urządzenia i wycenę.